Akdeniz Tipi Beslenme Nedir?

Akdeniz tipi beslenme dünyadaki en sağlıklı beslenme biçimlerinden biridir. Her yaştan insana hitap eden tariflerle dolu olan Akdeniz tipi beslenmenin sağlığımız için faydalı pek çok özelliği vardır. Bölge bölge farklılıklar gösterse de genel olarak Akdeniz ülkelerinde sebze ve deniz ürünleri ağırlıklı bir beslenme seklidir. Peki bu ülkelerde günlük tüketilen her besin sağlımız için faydalı mıdır? Akdeniz tipi beslenmede dikkat etmemiz gereken noktalar nelerdir?

Düzenli olarak tüketilmesi gerekenler

  1. Taze Sebze ve Meyve: Özellikle pişirilmeden yenen, genelde salatalarda kullanılan domates, biber gibi besin değeri yüksek sebzeler Akdeniz tipi beslenmenin özünü oluşturur. Sebzeleri pişirmeniz gerektiğinde ise fazla kızartmamaya da dikkat edin.
  2. Balık ve deniz ürünleri: Akdeniz tipi beslenmenin en önemli protein kaynağıdır. Özellikle somon ve sardalye gibi balıklar kalp sağlığı için yararlı Omega-3 açısından oldukça zengindir. Haftada en az iki kez tüketilmeleri gerekmektedir.
  3. Tam tahıllar, kurubaklagiller ve zeytinyağı: Her öğünün tam tahıl ve kurubaklagil içermesi gerekli olmasa da beyaz unlu ekmek veya makarna gibi yiyecekler yerine tercih edilmeleri önemlidir. Zeytinyağı ise Akdeniz tipi beslenmenin temel yağıdır, salatalarınızda veya düşük ısıda pişen yemeklerinizde kullanabilirsiniz.
  4. Su: Vücudumuz için çok önemlidir. Her gün içilmesi gereken su miktarı kişiden kişiye değişir ama özellikle sıcak havalarda, fiziksel aktivite sonrası vücuttan kaybedilen suyu yerine koymak için bol bol su içmeyi ihmal etmeyin.

Dikkat edilmesi gerekenler

  1. Kırmızı et ve Tatlılar: Az miktarda tüketmeye özen gösterin. Et yemeyi seviyorsanız küçük porsiyonlarda, yağsız kısımlarını tüketmeye çalışın. Tatlı olarak ise gün içerisinde taze meyve veya kuru meyve gibi seçenekleri kullanabilirsiniz, işlenmiş seker veya früktoz şurubu içeren hazır tatlıları lütfen günlük beslenmenizin dışında tutun.
  2. Kırmızı Şarap: Şarap Akdeniz bölgesindeki ülkelerde sık olarak tüketilir, fakat miktar çok önemli. Alkol tüketiminizi mümkün olduğu kadar azaltmaya özen gösterin. Antioksidan açısından zengin üzüm ya da nar suyunu şaraba tercih edebilirsiniz.
  3. Süt ve süt ürünleri: Eğer günlük olarak tüketmeyi tercih ediyorsanız az yağlı veya organik ürünleri tercih edin. Yumurtalar ise sağlıklı proteinler içermekle birlikte günlük olarak kahvaltıda tüketime uygundur.

Kesinlikle tavsiye etmediklerim

Aşağıdaki listede yer alanların tüketimi hem bağırsak hem de genel sağlığımız için taşıdığı riskler nedeniyle günlük beslenmenizin dışında tutunuz.

  1. Trans Yağlar
  2. İslenmiş Gıdalar (örnek: Fast Food)
  3. İşlenmiş Et (örnek: Sosis)
  4. İşlenmiş şeker

Kısacası:

  • Zeytinyağı veya avokado yağı gibi sağlıklı yağları seçin.
  • Her gün mutlaka taze sebze, meyve, tam tahıllı ürünler ve ya baklagillerden tüketin.
  • Yağsız protein kaynakları önemlidir, yarım yağlı süt ve yumurta gibi.
  • Balık ve tavuğu kırmızı ete tercih edin.
  • Alkol tüketiminizin az miktarda olduğuna emin olun.

Prof. Dr. Ethem Tankurt